Elleboogdislocatie

Elleboog luxatie, Elleboog uit de kom

Wat is elleboog dislocatie?

Een gedisloceerde elleboog (uit de kom) is letsel dat wordt gekarakteriseerd door schade en scheuring van bindweefsel rondom het ellebooggewricht. Ook treedt er een verplaatsing op van de botten die het ellebooggewricht vormen, zodat deze zich niet langer naast elkaar bevinden. Een elleboog dislocatie kan een zeer ernstig elleboogletsel vormen.

De voorarm bestaat uit twee lange botten: de ellepijp en het spaakbeen. Deze zijn naast elkaar gesitueerd en vormen samen met het bot van de bovenarm het ellebooggewricht. Het ellebooggewricht wordt omsloten door sterk bindweefsel, genaamd het gewrichtskapsel en verschillende ligamenten(banden). Deze structuren zorgen samen met verschillende spieren voor extra gewrichtsstabiliteit.

Tijdens bepaalde bewegingen van de elleboog, komen er grote krachten op het kapsel van de elleboog te staan. Wanneer dit overmatig gebeurd en meer is dan wat de elleboog aankan, kan het bindweefsel(kapsel en banden) scheuren. Indien de krachten op het ellebooggewricht ook groter zijn dan dat de spieren aankunnen, kan dit leiden tot een verplaatsing. In dat geval zullen de botten die samen het ellebooggewricht vormen, zich uit hun normale positie verplaatsen en kunnen we spreken van een gedisloceerde/geluxeerde elleboog.

Gezien er een grote kracht nodig is om een elleboog dislocatie te veroorzaken, gaat dit letsel vaak gepaard met andere letsels. Deze andere letsel kunnen zijn: polsletsel, elleboog of voorarm breuk, ligament(banden)- of spierscheuren en kraakbeen- of zenuwschade. Soms kan er zelfs een samendrukking van bloedvat ontstaan, wat ernstige gevolgen kan hebben indien dit niet snel verholpen wordt.

Wat zijn de oorzaken?

Een elleboog dislocatie wordt meestal veroorzaakt door een trauma waarbij de elleboog botten uitelkaar worden geduwd. Dit kan zich voordoen bij contactsporten (rugby, voetbal) of bij een val op een uitgestrekte arm (voornamelijk bij een val van hoogte of op snelheid).

Wat zijn tekens & symptomen?

Personen met een gedisloceerde elleboog ervaren meestal plotse ernstige pijn op het moment van het trauma. De pijn is meestal zo intens dat de persoon niet onmiddellijk kan doorgaan met zijn activiteit en zijn arm het liefst tegen zijn lichaam klemt om de elleboog te beschermen. De pijn wordt meestal gevoeld in de elleboogregio, maar kan soms ook uitstralen naar de arm, voorarm, hand of vingers.

Personen met dit letsel ervaren vaak een gevoel van 'uit de kom gaan' op het moment van het trauma. Zwelling en zichtbare veranderingen van vorm van het ellebooggewricht, kunnen worden waargenomen wanneer beide armen met elkaar worden vergeleken. Ook kan er naar verloop van tijd een blauwe plek zichtbaar worden. Pijn neemt meestal toe wanneer er geduwd wordt op de aangedane elleboog. Verlies van de volledige buiging en strekking van de elleboog treedt meestal op en wordt de opvolgende dagen erger wanneer de zwelling toeneemt. Soms ervaart de persoon een prikkend(spelden en naalden) of verdoofd gevoel in de elleboog, voorarm, hand of vingers. Ook kan in sommige gevallen de persoon het gevoel hebben dat de polsslag in de voorarm, pols of hand afwezig is. Deze afwezigheid kan veroorzaakt worden door schade aan bloedvaten en is ernstig. Indien de persoon dit ervaart, dient hij onmiddellijk medische hulp in te schakelen.

Nadat een gedisloceert ellebooggewricht weer wordt teruggezet(relocatie) door een sportarts of orthopeed kan een persoon een gevoel van zwakte, stijfheid en pijn in de elleboog ervaren. Bij bepaalde bewegingen kan de pijn scherper worden. De meeste symptomen/tekens verdwijnen na een gepaste revalidatie. Echter, gezien het feit dat dit letsel zeer ernstig kan zijn, kan een persoon met een gedisloceerde elleboog langdurige problemen ervaren. Deze kunnen zijn: elleboogstijfheid, zwakte en een gevoel van dreigende dislocatie/luxatie van de elleboog wanneer deze in een bepaalde positie wordt geplaatst.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Meestal is een anamnese(het typische verhaal dat de patiënt verteld over zijn klacht) in combinatie met een klinisch onderzoek van de fysiotherapeut, voldoende om tot de diagnose te komen. Verdere onderzoek zoals een MRI scan, botscan of CT scan kan bijdrage aan het stellen van de diagnose en het vaststellen van de ernst van de letsel. Ook kan er een RX scan worden uitgevoerd nadat de elleboog is teruggezet(relocatie) door de sportarts of orthopeed.

Hoe wordt het behandeld?

Personen met een geluxeerde elleboog hebben direct medische hup nodig. In sommige gevallen kunnen de bloedvaten schade oplopen door de dislocatie. Dit kan ernstige gevolgen hebben indien dit niet onmiddellijk wordt verholpen. Als de polsslag afwezig is in de onderarm, is onmiddellijke relocatie(terugzetten) van het ellebooggewricht vereist om de compressie van de bloedvaten te verminderen en bloedstroom naar de voorarm en de hand weer te herstellen. Indien de polsslag na de relocatie nog steeds afwezig is, is onmiddellijke chirurgische interventie noodzakelijk.

Personen zonder compressie van de bloedvaten, worden gewoonlijk onderzocht met een behulp van een RX scan. Zo worden botbreuken uitgesloten voordat het ellebooggewricht wordt teruggezet(relocatie). Na de RX scan kan een (sport)arts of orthopeed een 'relocatie' van het ellebooggewricht uitvoeren. Hierbij worden de elleboogbotten teruggezet in hun normale positie. De relocatie moet NIET door de patiënt zelf worden uitgevoerd. Als een relocatie niet correct wordt uitgevoerd loopt de patiënt het risico om andere structuren rond de elleboog te beschadigen, zoals: zenuwen, bloedvaten, bot, ligamenten(banden) en kraakbeen.

Een bezoek aan een orthopeed is essentieel om een optimaal behandelplan op te stellen, voornamelijk in de gevallen waarbij er met de dislocatie breuken zijn opgetreden. Behandeling kan bestaan uit: verplaatste botstukken terugzetten, immobilisatie, brace of mitella of een operatie. De orthopeed zal beslissen wat de gepaste behandeling zal zijn, op basis van de ernst van het letsel en andere geassocieerde letsels(zoals: breuken, bloedvatschade).

Na het terugzetten van de elleboog en de behandeling van de geassocieerde letsels(breuken, bloedvaten), zullen alle patiënten een fysiotherapeutisch revalidatieprogramma ondergaan.

Het succes van het behandelen van een elleboog dislocatie is sterk bepaald door de samenwerking met de patiënt. Behandeling bevat meestal vroege mobilisatie oefeningen, die worden begeleidt door de orthopeed en de fysiotherapeut om stijfheid en zwakte te voorkomen.